FTA mở ra cơ hội, nhưng doanh nghiệp phải chủ động hành động
Trong tiến trình hội nhập kinh tế quốc tế, Việt Nam đã tham gia nhiều hiệp định thương mại tự do với các đối tác và khu vực kinh tế lớn trên thế giới. Những hiệp định như CPTPP, EVFTA, UKVFTA và RCEP không chỉ tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động xuất nhập khẩu mà còn mở ra cơ hội hợp tác đầu tư, phát triển sản xuất, kinh doanh và tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng quốc tế.
Thông qua các cam kết thương mại, doanh nghiệp có thể tiếp cận những thị trường rộng lớn hơn, tận dụng ưu đãi thuế quan khi đáp ứng các điều kiện liên quan, tìm kiếm đối tác mới và nâng cao năng lực cạnh tranh.

Đối với TP.HCM, việc triển khai thực thi các FTA giai đoạn 2026–2030 theo Kế hoạch số 295/KH-UBND ngày 15/6/2026 là một trong những định hướng quan trọng nhằm thúc đẩy hội nhập, mở rộng thị trường và nâng cao năng lực cạnh tranh cho cộng đồng doanh nghiệp trên địa bàn.
Tuy nhiên, cần nhìn nhận rằng cơ hội từ FTA không tự động chuyển thành lợi ích kinh doanh.
Doanh nghiệp muốn tận dụng hiệu quả các hiệp định cần hiểu rõ thị trường, đáp ứng tiêu chuẩn sản phẩm, nắm vững quy tắc xuất xứ, nâng cao năng lực quản trị và chủ động tìm kiếm đối tác.
Đặc biệt, với doanh nghiệp nhỏ và vừa (SME), những hạn chế về tài chính, nhân sự chuyên môn, thông tin thị trường và mạng lưới đối tác có thể trở thành rào cản đáng kể.
Vì vậy, thay vì xem hội nhập là một mục tiêu quá lớn, doanh nghiệp cần chuyển từ tư duy chờ đợi cơ hội sang chủ động chuẩn bị và hành động từng bước.
Sáu việc doanh nghiệp nhỏ và vừa cần làm để tận dụng FTA
1. Hiểu thị trường và xác định hướng đi phù hợp
Điều đầu tiên doanh nghiệp cần làm không phải là tìm cách xuất khẩu ngay lập tức, mà là xác định sản phẩm, dịch vụ của mình phù hợp với thị trường nào.
Mỗi hiệp định thương mại tự do có phạm vi cam kết, lộ trình cắt giảm thuế quan và quy định riêng. Mỗi thị trường cũng có những đặc điểm khác nhau về nhu cầu tiêu dùng, tiêu chuẩn chất lượng, quy định nhập khẩu và phương thức phân phối.
Doanh nghiệp cần chủ động tìm hiểu:
- Những thị trường có cơ hội phù hợp với sản phẩm, dịch vụ của mình.
- Nhu cầu và xu hướng tiêu dùng tại thị trường mục tiêu.
- Các điều kiện hưởng ưu đãi thuế quan theo từng hiệp định.
- Quy định về chất lượng, an toàn, môi trường và trách nhiệm xã hội.
- Đối thủ cạnh tranh và lợi thế của sản phẩm Việt Nam.
Không nhất thiết phải tiếp cận nhiều thị trường cùng lúc. Đối với doanh nghiệp nhỏ, lựa chọn một hoặc hai thị trường phù hợp để nghiên cứu sâu sẽ hiệu quả hơn việc mở rộng dàn trải.
2. Nâng cao chất lượng sản phẩm và chuẩn hóa dịch vụ
Một trong những rào cản quan trọng khi doanh nghiệp tiếp cận thị trường quốc tế là khả năng đáp ứng các tiêu chuẩn kỹ thuật và yêu cầu chất lượng.
Sản phẩm có giá cạnh tranh chưa chắc đã đủ điều kiện tiếp cận thị trường nếu không đáp ứng các quy định về an toàn, nguồn gốc, chất lượng, bao bì, nhãn hàng hóa và những tiêu chuẩn liên quan.
Doanh nghiệp cần rà soát:
- Quy trình sản xuất và kiểm soát chất lượng.
- Nguồn nguyên liệu và khả năng truy xuất nguồn gốc.
- Các chứng nhận cần thiết theo yêu cầu của thị trường.
- Tiêu chuẩn về môi trường và phát triển bền vững.
- Quy cách đóng gói, nhãn mác và thông tin sản phẩm.
Đối với doanh nghiệp cung cấp dịch vụ, cần chú trọng chất lượng phục vụ, năng lực chuyên môn, quy trình vận hành, bảo mật thông tin và các yêu cầu pháp lý liên quan.
Việc chuẩn hóa không chỉ giúp doanh nghiệp đáp ứng yêu cầu của đối tác mà còn nâng cao uy tín thương hiệu, cải thiện hiệu quả hoạt động và tạo nền tảng phát triển lâu dài.

3. Nắm vững quy tắc xuất xứ và điều kiện hưởng ưu đãi thuế quan
Quy tắc xuất xứ là một trong những nội dung doanh nghiệp cần đặc biệt quan tâm khi tận dụng các FTA.
Không phải sản phẩm xuất khẩu từ Việt Nam đều tự động được hưởng thuế suất ưu đãi theo hiệp định. Sản phẩm phải đáp ứng quy tắc xuất xứ tương ứng và có chứng từ chứng minh theo quy định.
Doanh nghiệp cần tìm hiểu:
- Quy tắc xuất xứ áp dụng cho từng mặt hàng.
- Tiêu chí chuyển đổi mã số hàng hóa hoặc hàm lượng giá trị khu vực khi được áp dụng.
- Quy định về nguyên liệu có xuất xứ và không có xuất xứ.
- Hồ sơ, chứng từ và thủ tục chứng nhận xuất xứ hàng hóa (C/O) hoặc cơ chế chứng nhận xuất xứ phù hợp.
- Khả năng đáp ứng yêu cầu truy xuất và kiểm tra xuất xứ.
Việc chủ động quản lý nguồn nguyên liệu, lưu trữ hồ sơ và chuẩn hóa chứng từ sẽ giúp doanh nghiệp hạn chế rủi ro, đồng thời nâng cao khả năng tận dụng ưu đãi thuế quan.
Đối với những doanh nghiệp chưa có bộ phận xuất nhập khẩu chuyên trách, việc tìm kiếm đơn vị tư vấn hoặc sử dụng dịch vụ hỗ trợ chuyên môn là giải pháp đáng cân nhắc.
4. Đẩy mạnh chuyển đổi số và nâng cao năng lực quản trị
Trong môi trường kinh doanh quốc tế, năng lực cạnh tranh không chỉ được quyết định bởi giá bán mà còn phụ thuộc vào tốc độ xử lý công việc, chất lượng dịch vụ và khả năng quản trị.
Doanh nghiệp nhỏ và vừa cần xem chuyển đổi số là công cụ nâng cao hiệu quả hoạt động, thay vì chỉ là một khoản đầu tư công nghệ.
Một số hướng triển khai thiết thực gồm:
- Số hóa quy trình quản lý khách hàng, đơn hàng và nhà cung cấp.
- Ứng dụng phần mềm quản trị tài chính, kế toán và vận hành.
- Sử dụng các nền tảng thương mại điện tử để tiếp cận khách hàng.
- Ứng dụng công nghệ trong marketing, bán hàng và chăm sóc khách hàng.
- Xây dựng hệ thống quản lý dữ liệu và báo cáo phục vụ ra quyết định.
Song song đó, doanh nghiệp cần nâng cao năng lực quản trị tài chính, quản trị rủi ro, quản lý hợp đồng và phát triển nguồn nhân lực có kiến thức về thương mại quốc tế.
Một doanh nghiệp có quy mô nhỏ nhưng quản trị tốt, vận hành hiệu quả và có khả năng thích ứng nhanh vẫn có thể tạo ra lợi thế cạnh tranh đáng kể.
5. Chủ động kết nối đối tác và tham gia chuỗi cung ứng
Đối với doanh nghiệp SME, một hướng tiếp cận thực tế là không nhất thiết phải tự mình thực hiện toàn bộ hoạt động xuất khẩu hoặc mở rộng thị trường quốc tế.
Doanh nghiệp có thể tham gia chuỗi cung ứng thông qua việc trở thành nhà cung cấp sản phẩm, nguyên vật liệu, dịch vụ hoặc giải pháp cho các doanh nghiệp lớn hơn.
Chẳng hạn:
- Doanh nghiệp sản xuất có thể trở thành nhà cung cấp cho các đơn vị xuất khẩu.
- Doanh nghiệp logistics hỗ trợ vận chuyển và phân phối hàng hóa.
- Doanh nghiệp công nghệ cung cấp giải pháp quản trị, thương mại điện tử và chuyển đổi số.
- Doanh nghiệp tư vấn, kế toán, pháp lý hỗ trợ các đơn vị chuẩn hóa hoạt động kinh doanh.
- Doanh nghiệp thương mại phát triển mạng lưới phân phối và kết nối đối tác tại các thị trường mục tiêu.
Việc hình thành các mối liên kết giữa doanh nghiệp có ngành nghề bổ trợ cho nhau sẽ giúp chia sẻ nguồn lực, giảm chi phí và tăng khả năng tiếp cận các cơ hội kinh doanh mới.
Đặc biệt, doanh nghiệp cần thay đổi tư duy từ cạnh tranh đơn lẻ sang hợp tác có chọn lọc, trong đó mỗi đơn vị phát huy thế mạnh riêng để cùng tạo ra giá trị lớn hơn.
6. Xây dựng lộ trình hội nhập phù hợp với năng lực doanh nghiệp
Không phải doanh nghiệp nào cũng cần đầu tư lớn để tham gia thị trường quốc tế ngay từ đầu.
Điều quan trọng là xác định rõ mục tiêu, nguồn lực và lộ trình thực hiện.
Doanh nghiệp có thể triển khai theo ba giai đoạn:
- Giai đoạn 1 – Chuẩn bị: Đánh giá năng lực nội tại, nghiên cứu thị trường, rà soát sản phẩm, quy trình và những yêu cầu cần đáp ứng.
- Giai đoạn 2 – Thử nghiệm: Lựa chọn thị trường phù hợp, tìm kiếm đối tác, tham gia các chương trình xúc tiến thương mại và thử nghiệm mô hình hợp tác.
- Giai đoạn 3 – Mở rộng: Chuẩn hóa quy trình, củng cố mạng lưới đối tác, nâng cao năng lực sản xuất và từng bước mở rộng quy mô kinh doanh.
Cách tiếp cận theo từng giai đoạn giúp doanh nghiệp kiểm soát rủi ro, sử dụng hiệu quả nguồn lực và tránh đầu tư vượt quá khả năng tài chính.
TAHUBA – Kết nối nguồn lực, tạo giá trị cho doanh nghiệp trên hành trình hội nhập
Một thực tế đặt ra đối với nhiều doanh nghiệp nhỏ và vừa là không phải đơn vị nào cũng có đủ nguồn lực để tự xây dựng một hệ thống hoàn chỉnh phục vụ hoạt động kinh doanh và hội nhập.
Một doanh nghiệp có thể mạnh về sản xuất nhưng thiếu năng lực marketing; có sản phẩm tốt nhưng chưa có hệ thống phân phối; có nhu cầu mở rộng thị trường nhưng chưa tìm được đối tác phù hợp. Trong khi đó, những nguồn lực bổ trợ lại đang hiện diện ở các doanh nghiệp khác trong cùng cộng đồng.
Đây chính là lý do vai trò của tổ chức Hội doanh nghiệp trở nên quan trọng.
Hội Doanh nghiệp phường Tân Hưng (TAHUBA) hướng đến vai trò không chỉ là tổ chức tập hợp hội viên mà còn là nền tảng kết nối, hỗ trợ và thúc đẩy cộng đồng doanh nghiệp cùng phát triển.
Với phương châm “Kết nối nguồn lực – Gia tăng giá trị”, TAHUBA tập trung tạo ra những giá trị thiết thực thông qua năm hướng hoạt động:
- Kết nối thông tin và tri thức: Tạo điều kiện để hội viên tiếp cận thông tin về chính sách, thị trường, xu hướng kinh doanh, chuyển đổi số và những kiến thức cần thiết trong quá trình hội nhập.
- Kết nối giao thương và phát triển khách hàng: Thông qua các chương trình TAHUBA B2B Connect, Café TAHUBA, Business Tour và các hoạt động giao lưu doanh nghiệp, hội viên có cơ hội giới thiệu sản phẩm, dịch vụ, tìm kiếm khách hàng và thiết lập quan hệ hợp tác.
- Liên kết hình thành hệ sinh thái doanh nghiệp: Thúc đẩy mô hình Liên minh tăng trưởng (Growth Team), kết nối những doanh nghiệp có cùng nhóm khách hàng hoặc ngành nghề bổ trợ nhau, từ đó hình thành các nhóm hợp tác có khả năng cung cấp giải pháp toàn diện và gia tăng giá trị cho khách hàng.
- Nâng cao năng lực và chia sẻ nguồn lực: Tạo môi trường để doanh nghiệp tiếp cận chuyên gia, chia sẻ kinh nghiệm quản trị, ứng dụng công nghệ, phát triển marketing, tài chính và nâng cao năng lực cạnh tranh.
- Đồng hành và đại diện tiếng nói doanh nghiệp: Tăng cường sự gắn kết giữa cộng đồng doanh nghiệp với chính quyền địa phương, tổng hợp những khó khăn, kiến nghị và đề xuất giải pháp góp phần xây dựng môi trường kinh doanh thuận lợi.
Điểm cốt lõi trong mô hình hoạt động của TAHUBA là mỗi doanh nghiệp không chỉ tham gia Hội để tìm kiếm lợi ích riêng mà còn có thể đóng góp năng lực, kinh nghiệm, sản phẩm và mạng lưới quan hệ để tạo ra giá trị chung.
Khi những doanh nghiệp có thế mạnh khác nhau được kết nối đúng cách, một doanh nghiệp nhỏ vẫn có thể tiếp cận những nguồn lực mà trước đây họ khó có thể tự xây dựng. Doanh nghiệp sản xuất có thể tìm được đối tác phân phối; doanh nghiệp thương mại có thể kết nối nguồn cung; doanh nghiệp công nghệ có thể cung cấp giải pháp quản trị; doanh nghiệp tài chính, pháp lý và logistics có thể trở thành những mắt xích hỗ trợ quan trọng.
Đó chính là cách cộng đồng doanh nghiệp từng bước hình thành một hệ sinh thái hợp tác, trong đó mỗi thành viên vừa phát huy thế mạnh riêng, vừa góp phần nâng cao năng lực chung.
Đối với TAHUBA, giá trị của Hội không chỉ nằm ở số lượng hội viên mà còn ở chất lượng kết nối, hiệu quả hợp tác và những lợi ích thực tế mà cộng đồng doanh nghiệp có thể cùng tạo ra.

Hội nhập từ sức mạnh liên kết – Phát triển từ giá trị cộng đồng
Các hiệp định thương mại tự do mở ra nhiều cơ hội nhưng cũng đặt ra yêu cầu ngày càng cao về chất lượng, quản trị, công nghệ và khả năng thích ứng của doanh nghiệp.
Đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa, hội nhập không nhất thiết phải bắt đầu bằng những dự án lớn hay kế hoạch đầu tư vượt quá khả năng. Đôi khi, đó chỉ là việc chủ động tìm hiểu một thị trường mới, chuẩn hóa một quy trình sản xuất, ứng dụng một giải pháp công nghệ hoặc thiết lập một mối quan hệ hợp tác có giá trị.
Điều quan trọng là doanh nghiệp phải chuyển từ tư duy chờ đợi cơ hội sang chủ động chuẩn bị năng lực; từ hoạt động đơn lẻ sang tư duy liên kết; từ cạnh tranh bằng nguồn lực riêng sang hợp tác để tạo ra giá trị lớn hơn.
Trong hành trình đó, mỗi doanh nghiệp cần chủ động nâng cao năng lực nội tại, đồng thời biết tận dụng sức mạnh của cộng đồng và các mạng lưới hợp tác.
TAHUBA hướng đến xây dựng một cộng đồng doanh nghiệp đoàn kết, chủ động, có năng lực liên kết và cùng phát triển. Trong đó, mỗi hội viên vừa là người thụ hưởng giá trị, vừa là một nguồn lực đóng góp vào sự phát triển chung.
Kết nối để mở rộng cơ hội. Hợp tác để gia tăng năng lực. Đồng hành để phát triển bền vững.
Đó cũng chính là giá trị mà TAHUBA mong muốn mang đến cho cộng đồng doanh nghiệp phường Tân Hưng trên hành trình hội nhập và phát triển.
TAHUBA – Kết nối nguồn lực, Gia tăng giá trị.
Nguồn tham khảo: Kế hoạch số 295/KH-UBND ngày 15/6/2026 của UBND TP. Hồ Chí Minh về thực thi các hiệp định thương mại tự do mà Việt Nam tham gia và ký kết trên địa bàn Thành phố giai đoạn 2026–2030.